. . . .


7 May 2018

باس و بڕیارەکانی پلینۆمی هەشتەمی کۆمیتەی ناوەندی


(به‌شی سیاسی له قسه‌كانی د. ئاسۆ حه‌سه‌نزاده، جێگری سکرتێری گشتیی حیزب، له کۆبوونەوەی سیاسی_ته‌شکیلاتی له بنکه‌ی ده‌فته‌ری سیاسیی حیزب)
بەپێی ڕۆتینی ئەساسنامەیی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی هه‌ر وه‌رزه‌ لانیکه‌م جارێک کۆ ده‌بێته‌وه و پلینۆمی ئه‌مجاره‌شمان که‌وتبووه سەرەتای ساڵێکی تازەی کار و تێکوشانی حیزبی. جیا له‌وانه ئه‌م پلینۆمه به دوو هۆی دیکه‌ش گرینگی و تایبه‌تمه‌ندیی خۆی هه‌بوو. یه‌که‌م ئه‌وه‌ که تەقریبەن ساڵێک پێش ئێستا بوو کە هێندێک ئاڵوگۆڕ لە کادری ڕێبه‌ریی ئەم حیزبەدا کرا و ئەم پلینۆمە به جۆرێکیش دەرفەتی ئاوڕدانەوە لەم یەک ساڵە کارییەی ڕێبەری حیزب بوو؛ لەوەش گرینگتر ئێمە ساڵێکمان تێپەڕ کرد کە بۆ ناوچە و بۆ گەلی کورد ساڵێکی گرینگ و پڕ له چاوەڕوانی و هیوای دەسکەوت و سەرکەوتن بوو، به‌ڵام له هه‌مان کاتدا زۆر شکست و نسکۆ و ناخۆشیشی بۆ گەلەکەمان تێدا بوو. له‌ڕاستیدا لەم ساڵە‌دا حەد و حدوودی زه‌رفیه‌ته‌كان چ له‌پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ گۆڕانکارییه‌کان له ناوچه‌دا و سیاسه‌تی ده‌وڵه‌تانی حاکم به‌سه‌ر کوردستاندا و چ به‌تایبه‌تی بۆ بزووتنه‌وه‌ی کورد له‌م قۆناغه‌دا وه‌ده‌رکه‌وت. هه‌ربۆیه بۆ ئێمه وه‌ختی جه‌معبه‌ندییه‌کیش سه‌باره‌ت به‌ بارودۆخێکی نوێ بوو که خه‌باتی له‌مه‌ودوای گه‌له‌که‌مان و خه‌باتی حیزبی ئێمه‌ی تێدا ده‌چێته پێش و بۆ ئه‌وه‌ش هه‌م به‌ربه‌سته‌کانمان له‌به‌رچاو بوو هه‌م ده‌رفه‌ته‌کان و ئێمه‌ش هه‌ر به‌و پێیه‌ به‌رنامه‌ڕێژیمان بۆ ئاقاری سیاسی و تێکۆشانی حیزبیی خۆمان ده‌که‌ین. چونکه نیشانه‌کان هه‌رگیز یه‌کده‌ست نین و ئه‌گه‌ر له جێیه‌ک یا له به‌ستێنێکدا به‌ربه‌ست هه‌بوو، ده‌بینین که له جێیه‌کی دیکه یا له به‌ستنێکی دیکه‌دا ده‌رفه‌ت هه‌یه. بۆ نموونه یه‌کلابوونه‌وه‌ی ئاڵوگۆڕه‌کانی ئه‌م یه‌ک ساڵه‌ به‌تایبه‌تی له پاییز و زستانی ڕابردوودا به‌تایبه‌تی له باشووری کوردستاندا زۆرتر به‌لای زه‌قبوونه‌وه‌ی کۆسپ و ته‌گه‌ره بۆ خه‌باتی ئێمه‌دا شکایه‌وه، که‌چی له کۆتاییه‌کانی ساڵدا هه‌م له سیاسه‌تی نێونه‌ته‌وه‌ییدا و هه‌م له دۆخی نێوخۆی ئێران و نار‌‌ه‌زایه‌تییه‌کانی خه‌ڵک، دیتمان که دۆخی نوێ ده‌توانێ هه‌ڵگری ده‌رفه‌ت و زه‌رفیه‌تی تازه‌ش بۆ ئێمه بێ.

وه‌ک هه‌موو جارێک ئێمه هەڵسەنگاندنی هه‌لومه‌رجی خەباتی خۆمان بە سه‌رنجدان به بارودۆخی نێونەتەوەیی دەست پێدەکەین. بۆچی ئێمە دەبێ سەرنج بدەینە بارودۆخی نێونەتەوەیی؟ چونکە دنیای ئەوڕۆ دنیایەکی پێکەوە گرێدراوە و دیاردەکان و ڕووداوەکان زۆر لە جاران زیاتر کاریگەری لە یەکتر وەردەگرن. لەڕاستیدا کێشە و ناکۆکییه ناوچه‌یی و محەلییەکان درێژکراوەی ململانێ و به‌ریه‌ککه‌وتنه جیهانییه‌کانن و یه‌كتر ته‌غزیه ده‌که‌ن. ئەو ناوچەیەش کە نیشتمانی ئێمەی لێ هەڵکەوتووە، ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست، بە هەموو ئەو هۆکارانەی دەیزانن مەوقعیەتێکی تایبەتی و گرینگییەکی ستراتژیی هەیە و مەرکەزی سقلی هاوکێشه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کانه؛ ئەو دەوڵەتانەش کە حاکمن بەسەر کوردستاندا بەتایبەتی ئێران ئەکتەری دیار و ئه‌کتیڤی ئه‌و ململانێ و ناکۆکییانه‌ن و ئاڵوگۆر له‌و هاوکێشانه‌دا ڕاسته‌وخۆ به‌مانای گۆڕانی مه‌وقعییه‌تی ئه‌م ده‌وڵه‌تانه و که‌وابوو له‌سه‌ر هه‌لومه‌رجی خه‌باتی گه‌لی ئێمه و حیزبی ئێمه‌یه.

چه‌ند ساڵێکه ئه‌م هاوکێشه و ململانێیانه‌ له قه‌یرانی سووریه‌دا چڕ بوونه‌وه و وه‌ك ده‌بینین ده‌مێکه ئه‌م قه‌یرانه و هه‌رچی به‌ده‌وری ئه‌م قه‌یرانه‌دا سه‌ری هه‌ڵداوه و په‌ره‌ی گرتووه، هه‌موو ئه‌کته‌ره جیهانی و ئیقلیمی و محه‌للییه‌کانی بۆ لای خۆی راکێشاوه. سەرباری ئەو قەیرانە که‌موێنه‌یه که به‌سه‌ر خه‌ڵکی ئه‌و وڵاته و به‌هۆی ئه‌م قه‌یرانه‌وه بۆ ناوچه دروست بووه، و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا کە زۆر باسی چارەسەرێکی هەمەلاگیری نێودەوڵه‌تی بۆ قەیرانی سوریە ده‌کرێ، بەڵام ئەوە هێشتا شکڵی نەگرتووە و ئاڵوگۆڕ و نیشانه‌کانی ئه‌م دواییانه‌‌ش زۆر دژبه‌یه‌کن. له‌لایه‌ک ئاڵوگۆڕه مه‌یدانییه‌کان له‌و ماوه‌یه‌دا زۆرتر بە قازانجی ده‌وڵەتی بەشار ئەسەد بووە، بەڵام لەولاشەوە هه‌روه‌ک دیتمان ئەمریکا و بریتانیا و فەرانسە به‌هۆی به‌کاربردنی چه‌کی شیمیایی گورزی نیزامییان لە دەوڵەتی بەشار ئەسەد وەشاند، شتێک که ده‌توانێ وه‌ك نوختە وەرچەرخانێک لە مامەڵەی نێودەوڵەتی لەگەڵ قەیرانی سووریەدا چاو لێ بکرێ، بۆ ئێمه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه گرینگە که هه‌نگاوی عه‌مه‌لی به‌دژی به‌شار ئه‌سه‌ر هاوکات بەرخوردە به‌و لایه‌نانەی پشتیوانی دەوڵەتی بەشار ئەسەدن به‌تایبه‌تی کۆماری ئیسلامی. بەو حاڵەش، لەبەر ئەوە کە ئاینده‌ی ململانێ ناوچەییەکان زۆریش به ڕکابه‌ری نێوان ئه‌و دوو هێزه‌وه به‌ستراوه‌ته‌وه که جارێکی دیکه به‌کرده‌وه له پێوه‌ندییه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کاندا له به‌رامبه‌ر یه‌كتردا راوه‌ستاون (واته ئه‌مریکا و روسیه)، و لەبەر ئەوەی هه‌روه‌ک گوتم هێشتا نیشانەکان دژبه‌یه‌کن و تروسکایی کۆده‌نگییه‌کی نێوده‌وڵه‌تی به‌دی ناکرێ، جارێ زۆر زوویە کە بڵێین که ئه‌مه سەرەتای سیاسەتێکی مونسەجیم و بێگەڕانەوەی نێودەوڵەتی بە دژی حکوومەتی بەشار ئەسەد و له‌وه‌ش گرینگتر به‌دژی کۆماری ئیسلامیشە. هەربۆیه خوێندنەوەی ڕێبەریی حیزبی ئێمە ئه‌وه‌یه کە له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا که ده‌بێ زەرفیەتە نێودەوڵەتییە‌کان ببینین و کەڵکیان لێ وەربگرین، بەڵام ده‌بێ ئاجێندای خەباتی خۆمان له‌پێشدا لەسەر بنەمای واقعیەتەکانی نێو کۆمه‌ڵگه‌ی خۆمان و پۆتانسیه‌لی هێزی خه‌ڵک ته‌نزیم بکه‌ین و هەر چاومان لەوە نەبێ کە داخوا کۆمەڵگه‌ی نێودەوڵەتی چ مامەڵەیەکی له‌گه‌ڵ موشکلاتی ناوچه‌ی ئێمه ده‌کا.

ئەوەندەی دەگەڕێتەوە سەر نێوخۆی ئێران هەروەک دەزانن لە یەک ساڵی ڕابردوودا و به‌تایبه‌تی لە مه‌ودای نێوان دوو پلینۆمدا، بارودۆخی خەڵک له‌ڕووی ژیان و گوزەران و ماف و ئازادییه‌کانیانه‌وه خراپتر بووە و یەک ساڵی ڕابردووی دەوڵه‌تی ڕووحانیش زیاتر له هه‌ر کاتێک نیشانی دا که کۆماری ئیسلامی ئیراده و کارامه‌یی چاره‌سه‌ری گیروگرفته‌کانی وڵات و کۆتایی هێنان به‌فیڕۆدانی سه‌روه‌ت و سامانی وڵات بۆ ماجه‌راجوویی ناوچه‌یی و هیچ چه‌شنه کرانه‌وه‌یه‌کی سیاسیی نیه، ئه‌مه‌ش خه‌ڵکی له هه‌ر جۆره ئیمکانێکی ئیسلاحی نیزام بێ ئومێد کردووه. هه‌ربۆیەش بوو کە له مانگی به‌فرانباری ڕابردوودا شه‌پۆلێکی ده‌توانین بڵێین بێوێنه له ئیعترازاتی خه‌ڵک له سه‌رتاسه‌ری ئێراندا وه‌ڕێ که‌وته‌وه که له‌ڕووی به‌ربڵاوی و شکانی ترسی خه‌ڵک و ئه‌وه که خه‌ڵک کولییه‌تی نیزامیان به هه‌ده‌ف ده‌گرت خیسڵه‌تێکی ته‌واو تازه‌ی هه‌بوو، به‌ڵام وەک حەرەکەت و نارەزایەتییەکانی پێشوو زۆر کەموکوڕیشی هەبوو که خاڵی لاواز و پانیه‌ی ئاشیلی ئەم جۆرە حەرەکەتانەن. وەک هاوڕێیه‌كمان لە ڕۆژنامەی «کوردستان»دا نووسیوێتی له‌ڕاستیدا ئه‌مڕۆ خەڵکی ئێران له‌نێوان «بەرداشی بێ متمانەیی بە دەسەڵات و بێهیوایی بە ئایندە‌دا» گیریان کردووە. بێ متمانەیی بە ڕێژیم مەعلوومە له‌به‌رچی؟ بێ هیواییش به ئاینده له‌‌به‌ر ئه‌وه که ئه‌و داوەڵە کە ڕێژیم سه‌باره‌ت به «به‌سووریه‌یی کردن»ی ئێران بە خەڵکی نیشان دەدا واته ئه‌وه که هه‌ر چه‌شنه ئاڵوگۆڕێکی سیاسی له ئێران مه‌رگ و ماڵوێرانی و بێسه‌روبه‌ره‌یی به‌دوای خۆیدا دێنێ تا ڕاده‌یه‌ک کاری خۆی کردووه، به‌تایبه‌تی له نەبوونی ئادرەس و مەرجەعیەتێک لە ئۆپۆزیسیۆنی سیاسیی رێژیمدا کە بتوانێ خەت و نیشان بەمجۆرە ناڕەزایەتییە خەڵکیانە بدا و ئه‌لترناتیڤێکی دڵخواز و جیددی بۆ دوای رێژیمی لێ بکه‌وێته‌وه.

لەو نێوەدا ئەوەی کە ئێمە دیتوومانە بە نیسبەت ڕێژیمەوه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا که گوتار و کرداری سەرانی ڕێژیم بە هەموو باڵ و پێکهاته‌کانییەوە له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا هەمیشە وه‌ک یەک نیە بەڵام لە نیهایه‌تدا ڕێژیم له ته‌واوه‌تیی خۆیدا ئێستاش حازر نییە پەیامی ناڕه‌زایه‌تیی ئەو خەڵکە ببیستێ و هەنگاوی بە کردەوەی بۆ هەڵێنێتەوە. دیاره ئه‌مجۆره حاڵه‌ته کێشە نێوخۆییەکانی ڕێژیم به‌رجه‌سته‌تر ده‌کاته‌وه و بەو شێوه‌یەیە کە دیاردەیەکی وەک ئەحمەدینژاد زیاتر لە ڕابردوو سەرنج ڕادەکێشێ و جەنجاڵ دروست دەکا. ئەگەر ڕۆژێک هێندێک لایەن لە نێوخۆی ئەو ڕێژیمەش بەڕاستی هەنگاو هەڵێننەوە بۆ ئەوەی بچنە نێو بەرەی خەڵکەوە ئەو دەمە حیزبێکی سیاسی یا بژاردە سیاسییەکان دەزانن بەو جۆرەی کە بە قازانجی سەرکەوتنی خەباتی ئازادیخوازانەی خه‌ڵکه هەڵوێست بگرن. بەڵام تا ئەو وەخته‌ کە ئەو شتە ڕووی نەداوه، دەبێ بڵێین کە کێشه‌ نێوخۆییه‌کانی ڕێژیم له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا که ڕاسته شەڕی زێڕینگەری نیە، بەڵام شەڕی خەڵکیش نیە. ئەوان شەڕی خۆیان لەگەڵ یەکتر دەکەن نه‌ك ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر مافه‌کانی خه‌ڵک شه‌ڕ له‌گه‌ڵ یه‌كتر بکه‌ن. هەربۆیە خەڵکی ئێرانیش و خەڵکی ئێمەش لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان نابێ ئەم شەڕە بە شەڕی خۆیان بزانن و لە هە حاڵدا پێویسته خه‌باتی خه‌ڵک ته‌واوه‌تیی نیزام به ئامانج بگرێ.

تا ئەو جێگایە کە پێوەندیی بە کوردستانەکەی خۆمانەوە هەیە، لە هەمووان ئاشکرایە کە وەزعیەت لە کوردستان له چاو شوێنەکانی دیکەی ئێران چەند قات خراپترە. به‌و حاڵەش خەڵکی ئێمە لە یەک ساڵی ڕابردوودا و لە مانگەکانی دواییدا لە ڕابردووش زیاتر لەسەر پێ و لە مەیداندا بووە. خەڵکی ئێمە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ڕابردوویەکی دوور و درێژی لە خەبات و خۆڕاگری و خۆڕێکخستن هەیە. شتێک کە ئێمه وه‌ك حیزبێکی سیاسی ده‌بێ بیبینین ئەوەیە کە شعووری سیاسی و نەتەوەیی و مەدەنیی خەڵکی ئێمە هەتا دێ زیاتر دەبێ. لە یەک ساڵی ڕابردووشدا له قەزیەی کۆڵبەران و ڕیفراندۆمی باشووری کوردستان و بوومەلەرزەی پاییزی ڕابردوو و رێوڕه‌سمه نه‌ورۆزییه‌کان و ئەو مانگرتنەی هه‌ر ئێستا له شارەکانی کوردستان له ئارادایه ئه‌وه‌مان به باشی به‌دی کرد. خەڵکی ئێمە بە دیدێکی شوناسخوازانەوە خەریکی خۆڕێکخستن و خۆدەرخستنە. حیزبی دێموکراتی کوردستان حیزبێکی شۆڕشگێڕه. به‌ڵام حیزبێکی سیاسی ده‌بێ کۆمه‌ڵگه‌ به مه‌یدانی سه‌ره‌کیی خه‌بات بزانێ. ڕیسالەتی ئێمە وەکوو حیزبێکی سیاسی و شۆڕشگێر بێگومان لە ڕیسالەتی چالاکانی مەدەنی یا ته‌شه‌کولاتێک له نێوخۆ ئه‌گه‌ر بتوانن هه‌بن، جیاوازه. هه‌رله‌وکاته‌دا حیزبی ئێمه زیاتر له‌ 45 ساڵه‌ به‌ستێنی‌ نێوخۆ و فۆڕم و شێوازه جۆراوجۆره‌کانی له مه‌یداندابوونی خه‌ڵكی بۆ گرینگه. له دە دوازدە ساڵی ڕابردوودا حیزبی ئێمە زیاتریش هاندەری به‌ستێنی نێوخۆ بووه و تێکۆشاوه متمانەبەخشی بداته چالاکانی مەدەنی. لەم ڕێگایەدا ئەگەر جارێ وا بووە تووشی ڕەخنە و تیر و توانجیش بووه، به‌ڵام به تێپه‌ڕینی زه‌مان دەرکەوتووە که هەوڵە گوتارییەکانی ئەو حیزبە بەرهەمی هەبووە و ته‌نانه‌ت جۆرێک فەرهەنگسازیی لە کۆمەڵگەی سیاسی ئێمەدا لێ کەوتۆتەوە. دیاره ئێمه هه‌ر نابێ به پشتیوانیی گوتاری قه‌ناعه‌ت بکه‌ین و پێویسته له به‌رنامه‌ی کار و تێکۆشانیشماندا که دواتر باسی ده‌که‌ین ئه‌مه زیاتر ڕه‌نگ بداته‌وه و پێویسته به‌ستێنی کۆمه‌ڵگا له‌گه‌ڵ به‌ستێنی حیزبه‌کان زیاتر پێکه‌وه گرێ بده‌ینه‌وه.

که دێینه سه‌ر باسی به‌ستێنی حیزبه‌کان چ له ئاستی ئێران و چ له ئاستی کوردستاندا، وەک هەمیشە گوتراوە یەکێک لە هۆکارەکانی مانەوەی کۆماری ئیسلامی ئەوەیە کە ئۆپۆزیسیۆن مونسەجیم و یەکگرتوو نیه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا که ئه‌و که‌مایه‌سییه چاره‌نووسسازه هه‌روا به‌رده‌وامه، ئه‌رکی ئێمه‌شه که له ئۆپۆزیسیۆنی سه‌راسه‌ریی ئێران غافڵ نه‌بین. مادام ئێمه هێشتا باسی چارەسەری مەسەلەی کوردی ڕۆژهەڵات لە چوارچێوەی ئێراندا دەکەین، ئاڵوگۆڕ له پێته‌خت و بارودۆخی هه‌موو ئێران بۆ رۆژهه‌ڵاتی کوردستانیش گرینگه و ده‌بێ له‌گه‌ڵ ئه‌و هێز و لایه‌نانه‌ی ئیدیعای سه‌راسه‌ری بوون ده‌که‌ن له‌پێوه‌ندیدا بین. ئێمه له یه‌ک ساڵی ڕابردوودا لە‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌ک ڕێكخراوه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و ئێرانی چوارچێوه‌یه‌کمان بۆ لێکگه‌یشتن و هاوکاری به ناوی شووڕای دێموکراسیخوازانی ئێران دامه‌زراندووه و له‌گه‌ڵ هێندێک هه‌مایشی دیکه‌ی ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانییش له‌‌پێوه‌ندی داین هه‌تا یارمه‌تی به شکڵ گرتنی ئاڵترناتیڤ یان لانیکەم بنەماکانی ئاڵترناتیڤی کۆماری ئیسلامی بکه‌ین، دیاره به مه‌رجێك کە ڕوانگە و ئارەزووکانی خەڵکی کوردستان لەم پرۆسه‌ی ئاڵترناتیڤ سازییەدا ڕەنگدانەوەی هەبێ. ئەولەویەت به‌ڵام بۆ ئێمە نێوماڵی کوردە نێوماڵی کورد له‌پێشدا له ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستانه. له یەک ساڵی ڕابردوودا بە خۆشییەوە حیزبەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان فەسڵێکی تازەیان لە لێکنزیکبوونه‌وه و پێکەوە کارکردن دەست پێکردووە و ئێستا هاوفکری و هاوهه‌ڵوێستی له‌نێویاندا بۆته عاده‌ت. مه‌علوومه یه‌كگرتن و هاوکاریی نێوان حیزبه‌كانمان هێشتا ئاسته‌نگ و که‌موکوڕیی زۆره، بەڵام ئەوە کە بە ناوی ناوەندی هاوکاریی هێزەکانی کوردستانی ئێران درووست بووە چوارچێوەیەکی باش و هیوابەخش بۆ یه‌كخستنی هێز و وزه‌ی خه‌باتگێڕیی گه‌له‌که‌مان. دیاره حیزبی ئێمە لەو باوەڕەدایە کە بۆ ئەوە کە ئەم هەنگاوە موسبەتە بەرهەمدارتر بێ، پێویستە توانا و که‌ره‌سه‌ی کاریی حیزبه‌کان زیاتر له هه‌نگاوی به‌کرده‌وه‌دا ده‌کار بخا؛ پێویسته ئه‌و ناوەندە بە جۆرێک کار بکا کە هاوکاری و هاوخەباتیی هێزەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان نه‌هادینه بێ و له نیهایه‌تدا به‌ره‌یه‌کی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستانی لێ بکه‌وێته‌وه؛ ده‌مه‌وێ ئه‌وه‌ش زیاد بکەم که حیزبی ئیمە بەو تایبەتمەندییە سیاسییەی هه‌یه‌‌تی و بەو زەرفیەتە سیاسیانەی لە خۆیدا درووست کردووە، چاوەڕوانیی ئه‌وه‌شی هەیە کە ناوەندی هاوکاری زیاتر بە کۆمەڵگه‌ی نێوخۆی ڕۆژهه‌ڵات وەسڵ بێ و ئیلهام و کاریگەریی زۆرتر لە واقعیاتی نێوخۆ وەربگرێ.

له‌نێو هێزەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا ئەوەی بۆ ئێمە نزیکتر و گرینگترە وەک بنەماڵه‌ی سیاسی، بێگومان لایەنەکە‌ی دیکەی دێموکراتە. پرسی یەکگرتنەوەی دوو لایەنی دێموکراتیش یەکێک لە بڕگەکانی کاری ئەم دانیشتنە سێ ڕۆژییەی کومیتەی مەرکەزیی حیزب بوو. بەخۆشییەوە لە ئاکامی سیاسەتی دروستی حیزبی ئێمە که سیاسه‌تی به‌و پرسه‌وه نه‌کردوه و به دیدێكی ستراتژییه‌وه کاری جیددیی بۆ کردووه (تەنانەت ئەوەندەی کار لەسەر کردووە کە زۆر جار لە ڕیزەکانی خۆشماندا ڕه‌خنه و گله‌یی هاتۆته‌وه سه‌ر)، کۆمەڵێک دەسکەوتی باش له‌و پرۆسه‌یه‌دا وه‌دی هاتووه. بەڵام دەزانین کە یەکگرتنەوەی دێموکراتەکان هیشتا وەدی نەهاتووە؛ ئەگەر وەدینەهاتووە و ساڵانیکی زۆریش خەڵکی لە چاوەڕوانیدا هێشتۆتەوە، مەعنای ئەوەیە که هێشتا کۆمەڵێک کۆسپ و تەگەرە له‌سه‌ر رێگای به‌ئه‌نجامگه‌یشتنی پرۆسه‌که ماون. وه‌ک ده‌زانن به‌هۆی کۆنگرەی شازدەهەمی حدکا و ئەو پرسیارانه‌ی گۆڕینی پێکهاته‌ی حیزبیی هاوڕێیانمان بۆ سه‌ر پرسی یه‌كگرتنه‌وه‌ی دروست کردبوون، ماوه‌ک بوو دانیشتن و گفتگۆی دوو لایه‌ن بۆ یه‌كگرتنه‌وه ڕاوه‌ستابوو. ئێستا پلینۆمی ئێمه هێندێک ڕێنوێنیی داوە بە هەیئەته‌که‌مان هه‌تا له مانگه‌کانی داهاتوودا به جیدییه‌ته‌وه ته‌عقیبی ئه‌و پرسه ده‌ست پێ بکاته‌وه و وا بکه‌ین که به‌ وه‌به‌رچاوگرتنی چاوه‌ڕوانیی ته‌شکیلاتی خۆمان به‌ڵام له‌وه‌ش گرینگتر چاوه‌ڕوانیی خه‌ڵکی کوردستان وا بکه‌ین که ئه‌و پرۆسه‌یه به ئه‌نجامی دیار و دڵخواز بگا.

ڕێبەرایەتیی حیزبی ئێمە هەر جار که کۆبوونەوە دەگرێ، پێویسته‌ چاوی له‌ وه‌زعیه‌تی پارچه‌کانی دیکه‌ی کوردستانیش بێ، چونکه ئێمه به‌شێكین له‌ نه‌ته‌وه‌یه‌ک که‌ دابه‌ش کراوه‌؛ وه‌زعیه‌تی وڵاتانی حاکم به‌سه‌ر کوردستاندا وای کردووه که هه‌میشه بزوتنه‌وه‌ی هه‌ر پارچه‌یه‌کی کورستان، پارچه‌ی دیکه‌ی کوردستان وه‌ك سه‌کۆیه‌کی بۆ خه‌باتی خۆی به‌کار بێنێ. بۆ ئێمه باشووری کوردستان به‌داخه‌وه هێشتا ئه‌و سه‌كۆیه‌یه. بۆیه ده‌ڵیم به‌داخه‌وه‌ چونکه‌ ئیده‌ئال ئه‌وه‌یه‌ ئێمه به ئازادی له‌نێو خه‌ڵكی خۆمان و له‌سه‌ر خاکی خۆمان خه‌بات بکه‌ین و سه‌رکردایه‌تیی ئێمه له ده‌ره‌وه‌ی جوغرافیای ئه‌سڵیی خه‌بات بنکه‌ی هه‌بێ. له‌لایه‌کی دیکه‌وه خه‌بات و بارودۆخی پارچه‌کانی کوردستان کارتێکه‌ری له یه‌كتر ده‌كه‌ن، هه‌م ده‌توانن ئیلهام پێک بده‌ن، هه‌م ده‌توانن ببنه کۆسپ و ته‌گه‌ره بۆ یه‌كتر.

له‌پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ هه‌ر کام له‌ پارچه‌کانی کوردستاندا؛ ڕێبه‌رایه‌تیی ئێمه‌ پێی وایه ئه‌وه که‌ پاییزی ڕابردوودا دوای دونیایه‌ک ئۆمێد و چاوه‌ڕوانی له‌ باشووری کوردستان ڕووی دا، به‌شێکی گرینگی ده‌رئه‌نجامی نایه‌کگرتوویی هێز و لایه‌نه‌کانی ئه‌‌و به‌شه‌ی کوردستان بوو. ئێستا که ئه‌گه‌رچی کاتی ململانه‌ی هه‌ڵبژاردنه،‌ به‌ڵام له‌سه‌ریه‌ک هه‌رێمی کوردستان خه‌ریکی خۆڕێکخستنه‌وه و ده‌سپێکردنه‌وه‌ی دیالۆگ له‌گه‌ڵ به‌غدایه، ئۆمێدی ئێمه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌مجاره‌ ئیدی به‌خۆداچوونه‌وه‌یه‌ک و یه‌کخستنه‌وه‌یه‌کی ڕوانینه‌ ئیستراتیژییه‌کان له‌ باشوری کوردستان وا بکا که‌ جارێکی دیکه‌ ناکۆکی و ململانه‌ی حیزبی و سیاسی نه‌بێته‌ هۆی ئه‌وه‌ که شتی ناخۆش بۆ گه‌له‌که‌مان له‌و به‌شه له کوردستان دووپاته بێته‌وه. له‌ باکووری کوردستان، ئێمه‌ ئه‌و وه‌زعییه‌ته‌ی که‌ ئێستا زاڵه‌ به‌سه‌ر به‌سه‌ر ئه‌وێدا، زۆر به‌ جێگای داخ ده‌زانین و ئاره‌زوومان ئه‌وه‌یه‌ که‌ به‌ستێنی دیالۆگ و ده‌رفه‌تی چاره‌سه‌ری سیاسی و شارستانیانه‌ی کێشه‌کان دروست بێته‌وه. سه‌باره‌ت به‌ ڕۆژئاوای کوردستانیش، که‌وتنی عه‌فرین و هه‌موو ئه‌و نه‌هامه‌تییه‌ی به‌سه‌ر گه‌لی ئێمه‌ له‌ ڕۆژئاوا هات زۆر تاڵ بوو. هاوکات له‌گه‌ڵ ئه‌وه که خۆڕاگری و قوربانی دان رۆڵه‌کانی ئه‌و گه‌له له ڕۆژئاوا یه‌کجار شیاوی ڕێز لێگرتن و ته‌مجیده‌، به‌ڵام له‌و باوه‌ڕه‌ش داین که‌ به‌ده‌ر له‌وه که ‌سیاسه‌تی ده‌وڵه‌تانی حاکم به‌سه‌ر کوردستاندا له‌گه‌ڵ کورد چیه، کوردیش بۆخۆی له‌ هه‌ر پارچه‌یه‌کی کوردستان ده‌بێ وه‌ها یه‌كگرتوو بێ و ئا‌جێندای خه‌باتی خۆی وه‌ها دابنێ که ئه‌زموونێک که له پارچه‌یه‌کی کوردستاندا شکڵ ده‌گرێ ئه‌وه‌نده نایه‌کگرتوو نه‌بێ یان ئه‌وه‌نده مۆرکی تابعیه‌ت له هێزی پارچه‌یه‌کی دیکه‌ی کوردستانی لێ نه‌درێ که ده‌وڵه‌تانی حاکم به‌سه‌ر کوردستاندا ئه‌وه‌نده ڕووهه‌ڵماڵاوانه لێی وه‌خۆکه‌ون و کۆمه‌ڵگه‌ی نێونه‌ته‌وه‌ییش مته‌قی لێ نه‌یه.

لەبارەی سه‌رجه‌م بزوتنه‌وه‌ی کورد، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا که ئێمه یه‌ک میلله‌تین و ده‌بێ هاوپێوه‌ندیی نه‌ته‌وه‌ییمان هه‌بێ و ئه‌گه‌ر دیسان باس له‌ دروستکردنی چوارچێوه‌یه‌ک بۆ موناقشه‌ی و لێکگه‌یشتنی نێونه‌ته‌وه‌یی کرا، حیزبی ئێمه وێڕای ئه‌وه‌ی قسه‌ی خۆی هه‌یه و سه‌نگی رۆژهه‌ڵات ده‌کاته پێوه‌ر، به‌ڵام پێشوازییش له شکڵگرتنی هه‌ر چوارچێوه‌یه‌کی هه‌مه‌لاگیر ده‌كا که‌ په‌ره‌ به‌ هاوپێوه‌ندیی نه‌ته‌وه‌یی‌ و جێخستنی ئوسووڵێک بۆ موناسباتی نێوخۆیی بزوتنه‌وه‌ی کورد بکا. به‌ڵام له‌هه‌ر حاڵدا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هه‌ر پارچه‌یه‌ک له‌ کوردستان تایبه‌تمه‌ندیی خۆی هه‌یه‌ و به‌له‌به‌رچاوگرتنی ڕووداوه‌کانی ئه‌م‌ دواییانه، ‌ده‌ستتێوه‌ردانی هه‌ر هێزێک له‌ پارچه‌یه‌کی دیکه‌ی کوردستان زه‌ربه‌ له‌و پارچه‌یه‌ له‌ کوردستان و زه‌ربه‌ به‌ پێشه‌وه‌چوونی سه‌رجه‌م خه‌باتی کورد ده‌گه‌یه‌نێ. له‌م پلینۆمه‌شدا ڕێبه‌ریی ئێمه‌ به ڕوونی سیاسه‌تی هێندێک له‌ هێزه‌کانی کوردستانی که ده‌یانه‌وێ له پارچه‌کانی دیکه‌ی کوردستانیشا ئیمتدادیان هه‌بێ له‌‌حاڵێکدا که له ئه‌سڵدا و له‌پێشدا بۆ خه‌بات له پارچه‌که‌ی خۆیان دروست بوون به زیانبه‌خش بۆ خه‌باتی پارچه‌کانی دیکه و ته‌نانه‌ت بۆ خه‌باتی خۆشیان ده‌زانێ. وه‌ک خۆمان ئێمه‌ له‌ عه‌ینی ئه‌وه‌دا که‌ هاوپێوه‌ندی نه‌ته‌وه‌ییمان بۆ گرینگه به‌ڵام ته‌ئکید له‌سه‌ر ڕۆژهه‌ڵاتته‌وه‌ری ده‌که‌ینه‌وه چونکه ئه‌رکی یه‌که‌می ئێمه‌‌ کارکردنه‌ بۆ ڕۆژهه‌ڵات. له‌ولاشه‌وه‌، هێزه‌کانی دیکه‌ش ده‌بێ ڕێز له‌وه‌ بگرن که‌ هه‌ر پارچه‌یه‌کی کوردستان ده‌بێ بۆخۆی نوێنه‌رایه‌تیی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی بکا و بۆخۆی ئاجێندای خه‌باتی خۆی ته‌نزیم بکا و هێز و لایه‌نی هیچ پارچه‌یه‌کی کوردستان نابێ کۆسپ و له‌مپه‌ر له‌سه‌ر چوونه پێشی خه‌باتی کورد له پارچه‌یه‌کی کوردستان ڕابکێشێ. لێره‌دا پلینۆمی ئێمه به راشکاوی سه‌رنجی خه‌ڵکی خۆمان له نێوخۆی وڵات به‌تایبه‌تی له‌نێو توێژی لاودا بۆ ئه‌وه راکێشاوه که‌ ئاگادار بن، سیاسه‌تی له‌ په‌ڕاوێزخستنی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان ته‌نیا کاری ده‌وڵه‌تی حاکم به‌سه‌ر ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان نیه، به‌ڵکوو به‌داخه‌وه‌ به‌ هه‌ر هۆیه‌ک چه‌شنێک هاوکاری و هاوده‌ستیی هێندێک هێزی کوردیشی له‌گه‌ڵه.

( لە ژمارەی ٧٢٥ی”کوردستان”دا بڵاو بۆتەوە)

بگه‌رێوه‌|ئەم بابەتە 81 جار بینراوە| بینێره‌| چاپ
Facebook| My Yahoo| Twitter| google




start|copyright © 2009 kdpmedia.org|contact